NASA’nın Evde Yetiştirmeyi Önerdiği Çiçekler: NASA Araştırmasında İncelenen 12 Bitki
Ev bitkileri yalnızca dekorasyon amacıyla değil, yaşam alanlarına doğal ve ferah bir görünüm kazandırmaları nedeniyle de oldukça popülerdir. İnternette bu konuda en çok karşılaşılan ifadelerden biri ise “NASA’nın evde yetiştirmeyi önerdiği çiçekler” şeklindedir.
Bu ifadenin temelinde NASA tarafından gerçekleştirilen ve kamuoyunda genellikle NASA Temiz Hava Çalışması olarak bilinen araştırma bulunmaktadır.
Ancak burada önemli bir ayrım yapmak gerekir. NASA doğrudan “bu bitkileri evinizde yetiştirin” şeklinde resmi bir öneri listesi yayımlamadı. NASA ve Associated Landscape Contractors of America tarafından yürütülen çalışmada, bazı yaygın iç mekân bitkilerinin kapalı deney ortamlarında belirli organik kimyasallar üzerindeki etkileri incelendi.
Araştırmada özellikle benzen, trikloroetilen ve formaldehit gibi maddeler üzerinde duruldu. Çalışmaya dahil edilen bitkiler ise zamanla “NASA’nın önerdiği ev bitkileri” şeklinde popülerleşti.
NASA Temiz Hava Çalışması Nedir?
NASA’nın 1980’li yıllarda yürüttüğü araştırmaların amaçlarından biri, kapalı ortamlardaki hava kalitesinin nasıl geliştirilebileceğini incelemekti.
1989 yılında yayımlanan çalışmada farklı iç mekân bitkileri küçük ve kontrollü deney odalarına yerleştirildi. Araştırmacılar bitkilerin ve bitkilerin bulunduğu toprak sistemlerinin havadaki bazı organik kimyasalların azalmasında rol oynayıp oynamadığını inceledi.
Çalışma sonucunda bitkilerin yanı sıra kökler, saksı toprağı ve toprakta yaşayan mikroorganizmaların da süreçte önemli rol oynayabileceği görüldü.
NASA Araştırmasında Yer Alan Ev Bitkileri Nelerdir?
NASA'nın 1989 tarihli araştırmasında tarama amacıyla 12 temel iç mekân bitkisi seçildi. İşte günümüzde sıklıkla NASA çiçekleri veya NASA hava temizleyen bitkiler olarak anılan bu türler:
1. Bambu Palmiyesi
Bambu palmiyesi, bilimsel adıyla Chamaedorea seifrizii, iç mekân dekorasyonunda sık kullanılan tropikal görünümlü bitkilerden biridir.
Uzun ve ince yaprakları sayesinde özellikle salon, çalışma odası ve ofis gibi geniş alanlarda dekoratif bir görünüm oluşturabilir.
Dolaylı ışık alan ortamlarda yetiştirilebilir. Toprağının sürekli aşırı ıslak tutulmaması önemlidir.
2. Çin Herdemyeşili – Aglaonema
Bilimsel adı Aglaonema modestum olan Çin herdemyeşili, NASA araştırmasına dahil edilen iç mekân bitkilerinden biridir.
Dekoratif yapraklarıyla dikkat çeken Aglaonema türleri, özellikle modern ev ve ofis dekorasyonlarında tercih edilir.
Doğrudan ve yoğun güneş ışığı yerine aydınlık veya yarı gölgeli alanlar birçok Aglaonema çeşidi için daha uygun olabilir.
3. İngiliz Sarmaşığı
İngiliz sarmaşığı veya bilimsel adıyla Hedera helix, aşağı doğru uzayan dalları sayesinde özellikle yüksek raflarda ve asılı saksılarda dekoratif bir görünüm oluşturur.
NASA tarafından gerçekleştirilen deneylerde incelenen bitkiler arasında İngiliz sarmaşığı da bulunuyordu.
Sarmaşık formunda gelişmesi nedeniyle duvar dekorasyonu, kitaplık ve pencere yakınındaki alanlarda tercih edilebilir.
4. Gerbera
Gerbera jamesonii, NASA araştırmasındaki çiçek açan türlerden biridir.
Sarı, kırmızı, pembe, turuncu ve beyaz gibi farklı renklerde çiçeklere sahip olabilen gerberalar, yaşam alanlarına renk katmak isteyenler için dikkat çekici bir seçenektir.
Gerbera yetiştirirken yeterli ışık, uygun sulama ve iyi drenaj önemlidir.
5. Dracaena Janet Craig
NASA araştırmasında “Janet Craig” adıyla yer alan Dracaena çeşidi, koyu yeşil ve uzun yapraklarıyla bilinir.
Sade görünümü sayesinde minimalist ve modern dekorasyon tarzlarında kullanılabilir.
Özellikle salon, antre ve ofislerde büyük saksılar içerisinde dekoratif bir iç mekân bitkisi olarak değerlendirilebilir.
6. Dracaena Marginata
Dracaena marginata, ince gövdesi ve uzun yapraklarıyla kolayca tanınabilen dekoratif bitkilerden biridir.
NASA'nın araştırma grubunda bulunan Dracaena çeşitlerinden biri olan Marginata, özellikle boş köşeleri değerlendirmek isteyenlerin tercih edebileceği bitkilerdendir.
Doğrudan yoğun güneş yerine parlak ancak dolaylı ışık alan ortamlar genellikle uygun bir yetiştirme alanı oluşturur.
7. Mısır Bitkisi – Dracaena Massangeana
İngilizcede “Corn Plant” veya “Mass Cane” olarak bilinen bu bitki, NASA araştırmasında Dracaena massangeana adıyla yer aldı.
Geniş ve uzun yaprakları sayesinde tropikal bir görünüm sunar. Büyük salonlarda, giriş alanlarında ve ofislerde kullanılabilir.
Boyu zaman içerisinde büyüyebildiğinden, bitki seçilirken kullanılacak alanın yüksekliğinin ve genişliğinin dikkate alınması faydalıdır.
8. Paşa Kılıcı
Paşa kılıcı, kaynana dili veya eski bilimsel adıyla Sansevieria laurentii, en bilinen ev bitkilerinden biridir.
Dikey şekilde uzanan sert yaprakları sayesinde az yer kaplar ve özellikle modern dekorasyonlarda sıklıkla kullanılır.
Bakımının nispeten kolay olması, Paşa kılıcının ev ve ofislerde popüler olmasının temel nedenlerinden biridir.
Aşırı sulamaya karşı hassas olabileceği için sulamalar arasında toprağın durumunun kontrol edilmesi önemlidir.
9. Kasımpatı
NASA araştırmasında Chrysanthemum morifolium adıyla yer alan kasımpatı, renkli çiçekleriyle bilinen bir süs bitkisidir.
Beyaz, sarı, pembe, mor ve kırmızı gibi farklı renk seçeneklerine sahip olması nedeniyle özellikle mevsimsel dekorasyonlarda kullanılabilir.
Çiçek açan bir bitki olması nedeniyle yeterli ışık ve doğru bakım koşullarının sağlanması önemlidir.
10. Barış Çiçeği
Barış çiçeği veya Spathiphyllum, koyu yeşil yaprakları ve karakteristik beyaz çiçekleriyle en popüler iç mekân bitkilerinden biridir.
NASA araştırmasında “Mauna Loa” çeşidi kullanılmıştır.
Barış çiçeği özellikle salon, çalışma odası ve ofislerde sade ve zarif bir dekorasyon oluşturmak isteyenler tarafından tercih edilebilir.
11. Dracaena Warneckei
NASA çalışmasında incelenen diğer bir Dracaena çeşidi ise Warneckei'dir.
Uzun, çizgili ve dekoratif yaprakları sayesinde bulunduğu ortamda dikkat çekici bir görünüm oluşturabilir.
Büyük veya orta boy saksılarda kullanılarak ev ve çalışma alanlarının dekorasyonuna dahil edilebilir.
12. Benjamin – Ficus Benjamina
Ficus benjamina, Türkiye'de genellikle Benjamin bitkisi olarak bilinir.
Küçük ve yoğun yaprakları sayesinde iç mekânda küçük bir ağaç görünümü oluşturabilir. Bu nedenle özellikle geniş salonlar, lobiler ve ofislerde dekoratif amaçlarla kullanılır.
Benjamin bitkisinin yeri sık sık değiştirilmemeli ve ani ortam değişikliklerinden mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.
NASA Araştırmasında Başka Hangi Bitkiler Kullanıldı?
NASA'nın 1989 tarihli raporunda temel tarama grubunun dışında daha önceki çalışmalarla karşılaştırma yapmak amacıyla bazı başka bitkilerin de deneylere dahil edildiği belirtilmektedir.
Salon Sarmaşığı – Pothos
Salon sarmaşığı veya pothos, kalp biçimindeki yeşil ve sarı tonlu yapraklarıyla popüler bir ev bitkisidir.
Raflarda, yüksek dolaplarda ve asılı saksılarda kullanılabilmesi sayesinde farklı dekorasyon biçimlerine kolayca uyarlanabilir.
Kurdele Çiçeği
Kurdele çiçeği, uzun ve ince yapraklarıyla tanınan dayanıklı iç mekân bitkilerinden biridir.
NASA'nın ilgili çalışmalarında kullanılan bitki türleri arasında yer alan kurdele çiçeği, özellikle asılı saksılarda dekoratif bir görünüm sunabilir.
Kalp Yapraklı Filodendron
Kalp biçimindeki yapraklarıyla bilinen filodendron, sarılıcı ve sarkıcı yapısıyla dekorasyonda farklı şekillerde kullanılabilir.
Duvar rafları, kitaplıklar ve yüksek saksılar için tercih edilebilecek iç mekân bitkilerinden biridir.
NASA'ya Göre Bitkiler Gerçekten Ev Havasını Temizler mi?
NASA araştırmasının en fazla yanlış anlaşılan noktalarından biri budur.
Deneylerde bazı bitki ve kök sistemlerinin kapalı deney odalarındaki belirli kimyasalların konsantrasyonlarını azaltabildiği gözlemlendi. Ancak deneylerin küçük ve kontrollü odalarda gerçekleştirilmiş olması önemlidir.
Normal bir evde kapılar, pencereler, havalandırma sistemleri ve sürekli hava değişimi bulunur. Bu nedenle laboratuvar ortamındaki sonuçların doğrudan normal yaşam alanlarına uygulanması doğru değildir.
Daha sonraki bilimsel değerlendirmeler, sıradan bir evde bulunan birkaç saksı bitkisinin havadaki kirleticileri anlamlı ölçüde ortadan kaldırmasının beklenmemesi gerektiğini göstermektedir.
Bu nedenle ev bitkilerini bir hava temizleme cihazının veya düzenli havalandırmanın alternatifi olarak değil, yaşam alanlarına doğallık ve estetik kazandıran dekoratif unsurlar olarak değerlendirmek daha doğru olacaktır.
Evde Bitki Yetiştirmenin Avantajları Nelerdir?
Ev bitkilerinin tercih edilmesi için tek neden hava kalitesi değildir. Bitkiler özellikle dekorasyon açısından yaşam alanlarında güçlü bir görsel etki oluşturabilir.
- Yaşam alanlarına doğal bir görünüm kazandırabilir.
- Boş köşelerin dekoratif şekilde değerlendirilmesini sağlayabilir.
- Farklı renk ve yaprak biçimleriyle dekorasyonu tamamlayabilir.
- Bitki yetiştirmeyi seven kişiler için keyifli bir hobi oluşturabilir.
- Ev ve ofislerde doğadan esinlenen bir atmosfer oluşturulmasına yardımcı olabilir.
NASA Araştırmasındaki Bitkiler Evde Nereye Yerleştirilebilir?
Bitkilerin yerleştirileceği alan belirlenirken yalnızca dekorasyon değil, bitkinin ışık ve bakım ihtiyacı da dikkate alınmalıdır.
Salonda Kullanılabilecek Bitkiler
Bambu palmiyesi, Benjamin, Dracaena Marginata ve Mısır bitkisi gibi daha büyük türler salonların boş köşelerinde değerlendirilebilir.
Büyük saksılar kullanılarak mobilyalarla bitkiler arasında görsel bir denge oluşturulabilir.
Çalışma Odasında Kullanılabilecek Bitkiler
Paşa kılıcı, Aglaonema veya küçük Dracaena çeşitleri çalışma alanlarında kullanılabilir.
Masa üzerinde bitki kullanılacaksa alanı daraltmayacak daha küçük saksılar tercih edilebilir.
Raf ve Kitaplıklarda Kullanılabilecek Bitkiler
Pothos, İngiliz sarmaşığı ve kalp yapraklı filodendron gibi aşağı doğru uzayabilen bitkiler yüksek raf ve kitaplıklarda dekoratif bir görünüm oluşturabilir.
Canlı Bitkilere Alternatif Olarak Yapay Bitkiler Kullanılabilir mi?
Canlı bitkilerin düzenli sulama, ışık ve bakım ihtiyacı vardır. Yoğun günlük yaşam nedeniyle bitki bakımına yeterli zaman ayıramayan kişiler ise yapay çiçek ve yapay bitkileri dekoratif bir alternatif olarak değerlendirebilir.
Günümüzde gerçekçi yaprak dokularına ve doğal renk geçişlerine sahip yapay bitkiler sayesinde bakım gerektirmeden yeşil ve doğal görünümlü yaşam alanları oluşturmak mümkündür.
Özellikle yeterli doğal ışık almayan alanlarda, ofislerde, mağazalarda, restoranlarda ve sık kullanılmayan yaşam alanlarında yapay bitkiler pratik bir dekorasyon seçeneği sunabilir.
Ancak yapay bitkilerin NASA araştırmasında incelenen biyolojik hava temizleme mekanizmalarına sahip olmadığı unutulmamalıdır. Yapay bitkilerin temel avantajı dekoratif görünüm ve bakım kolaylığıdır.
NASA Bitkileri Seçilirken Nelere Dikkat Edilmeli?
Bir ev bitkisi seçmeden önce bulunduğu ortamın koşullarını değerlendirmek önemlidir.
- Odanın aldığı doğal ışık miktarını değerlendirin.
- Bitkinin sulama ihtiyacını öğrenin.
- Saksının yeterli drenaja sahip olmasına dikkat edin.
- Bitkinin yetişkin boyutunun bulunduğu alana uygun olduğundan emin olun.
- Evcil hayvan veya küçük çocuk bulunan evlerde bitkinin güvenlik ve toksisite özelliklerini tür bazında kontrol edin.
NASA Araştırmasındaki Bitkilerle Evinize Doğal Bir Dokunuş Katın
NASA'nın 1989 yılında gerçekleştirdiği araştırma, iç mekân bitkilerinin kapalı deney ortamlarındaki bazı kimyasallarla etkileşimini inceleyen önemli çalışmalardan biri olarak tarihe geçti.
Bambu palmiyesi, Paşa kılıcı, barış çiçeği, Benjamin, Gerbera, Aglaonema ve farklı Dracaena çeşitleri gibi günümüzde popüler olan pek çok ev bitkisi bu araştırmada yer aldı.
Ancak “NASA'nın evde yetiştirmeyi önerdiği çiçekler” ifadesinin popüler bir tanımlama olduğu unutulmamalıdır. NASA'nın araştırması, bu bitkilerin normal ev koşullarında havalandırmanın veya hava temizleme sistemlerinin yerini alabileceğini göstermemektedir.
Canlı bitkiler, yaşam alanlarına doğal ve dekoratif bir görünüm kazandırırken; bakım gerektirmeyen yapay çiçek ve bitkiler de benzer bir estetik anlayışı farklı kullanım alanlarına taşımak için değerlendirilebilir.
NASA’nın Ev Bitkileri Araştırması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
NASA hangi çiçekleri evde yetiştirmeyi öneriyor?
NASA'nın doğrudan yayımladığı resmi bir “evde yetiştirilmesi önerilen çiçekler” listesi bulunmamaktadır. Ancak NASA'nın 1989 tarihli hava kalitesi araştırmasında bambu palmiyesi, Aglaonema, İngiliz sarmaşığı, Gerbera, farklı Dracaena çeşitleri, Paşa kılıcı, kasımpatı, barış çiçeği ve Ficus benjamina gibi bitkiler incelenmiştir.
NASA'nın hava temizleyen bitkileri gerçekten işe yarıyor mu?
NASA'nın kontrollü deneylerinde bitki sistemlerinin belirli organik kimyasalların azalmasına katkıda bulunabildiği görüldü. Ancak sonraki araştırmalar, normal bir evde birkaç saksı bitkisinin havalandırmanın yerini alacak ölçüde hava temizlemesinin beklenmemesi gerektiğini göstermektedir.
NASA araştırmasındaki en kolay yetiştirilen bitki hangisidir?
Bakım kolaylığı kullanılan ortam ve koşullara göre değişir. Paşa kılıcı ve bazı Dracaena türleri, nispeten düşük bakım ihtiyaçları nedeniyle iç mekânlarda sık tercih edilen bitkiler arasındadır.
NASA araştırmasında Paşa kılıcı var mı?
Evet. Paşa kılıcı, araştırmanın gerçekleştirildiği dönemde kullanılan adıyla Sansevieria laurentii, NASA'nın tarama için seçtiği bitkiler arasında yer almaktadır.
Barış çiçeği NASA araştırmasında yer aldı mı?
Evet. NASA'nın 1989 tarihli çalışmasında Spathiphyllum “Mauna Loa” yani barış çiçeğinin bir çeşidi incelenmiştir.
Yapay çiçekler canlı bitkilerin yerine kullanılabilir mi?
Dekorasyon açısından kullanılabilir. Yapay çiçekler sulama, ışık veya düzenli bakım gerektirmeden doğal görünümlü alanlar oluşturmak için tercih edilebilir. Ancak canlı bitkilerde bulunan biyolojik süreçlere sahip olmadıkları için hava temizleme açısından canlı bitkilerle aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Kaynaklar
Bu içerikte NASA'nın 1989 tarihli “A Study of Interior Landscape Plants for Indoor Air Pollution Abatement” teknik raporu ile iç mekân bitkileri ve hava kalitesi konusunda yayımlanan güncel bilimsel değerlendirmeler esas alınmıştır.